Voor de kust bij Elounda, in het oosten van Kreta, ligt een klein eiland dat je niet snel vergeet. Spinalonga is geen typische zonneplek met strandbedjes en cocktailbars, maar een rotsachtig eilandje met een zware geschiedenis. Wie geïnteresseerd is in het verleden van het eiland, zet Spinalonga vaak boven aan het lijstje met bezienswaardigheden op Kreta. In dit artikel lees je wat je er kunt zien, hoe je er komt en waar je rekening mee houdt.
De geschiedenis van Spinalonga
Spinalonga heeft een lange en gelaagde geschiedenis. In de zestiende eeuw bouwden de Venetianen er een vesting om de monding van de baai bij Elounda te beschermen. Die vesting is opvallend goed bewaard gebleven en bepaalt nog altijd het beeld dat je vanaf het water ziet: zware muren die direct uit de rotsen lijken op te rijzen.
Toch is het eiland niet zozeer bekend om die militaire functie. De geschiedenis die de meeste indruk maakt is jonger. Lange tijd was Spinalonga een leprozenkolonie. Mensen met lepra werden hier, afgezonderd van de rest van de samenleving, naartoe gebracht om de rest van hun leven door te brengen. Het eiland wordt vaak genoemd als een van de laatste leprozenkolonies van Europa. Pas in de jaren vijftig werd de kolonie gesloten.
Voor veel bezoekers kreeg die geschiedenis pas echt een gezicht door de roman Het eiland (oorspronkelijk The Island) van Victoria Hislop. Het boek volgt het leven van bewoners van de kolonie en heeft Spinalonga bij een breed publiek bekend gemaakt. Heb je het gelezen, dan loop je hier letterlijk door de plek waarin het verhaal zich afspeelt.
Wat je op het eiland ziet
Spinalonga is klein en je loopt het in een rustig tempo in ongeveer een uur tot anderhalf uur rond. Toch zit er meer te zien dan je op het eerste gezicht zou denken.
- De vestingmuren. De Venetiaanse verdedigingswerken lopen om grote delen van het eiland heen en geven je onderweg steeds een ander uitzicht over de baai.
- De oude poort. Je komt het eiland binnen door een doorgang in de muur, de plek waar ooit ook nieuwe bewoners voor het eerst voet aan wal zetten.
- De resten van de nederzetting. Verspreid over het eiland staan de overblijfselen van huizen, straatjes en gebouwen waar de bewoners woonden en leefden.
Het is een indrukwekkende, wat ingetogen plek. Veel mensen lopen hier stiller dan op andere trekpleisters: het besef van wat zich hier heeft afgespeeld, hangt voelbaar in de lucht. Neem rustig de tijd om de bordjes onderweg te lezen, want die plaatsen wat je ziet in de juiste context.
Hoe bezoek je Spinalonga
Het eiland is alleen per boot bereikbaar. Er varen regelmatig boten op en neer, en je hebt verschillende plekken om in te stappen:
- Plaka. Dit dorpje ligt het dichtst bij het eiland. De overtocht is hier het kortst, vaak slechts een paar minuten varen.
- Elounda. Vanuit dit bekende kustplaatsje vertrekken eveneens rondvaarten. De overtocht duurt iets langer dan vanuit Plaka.
- Agios Nikolaos. Vanuit deze grotere plaats vaar je er ook naartoe. Dit is de langste tocht, maar je maakt er meteen een wat uitgebreidere boottocht van.
Welke vertrekplek voor jou handig is, hangt vooral af van waar je verblijft tijdens je vakantie op Kreta. Verblijf je in het oosten van het eiland, dan zijn alle drie de opstapplaatsen goed te doen. Zit je verder weg, dan is een huurauto de makkelijkste manier om naar de kust bij Elounda te rijden en daar de boot te pakken.
Een bezoek combineren
Een tocht naar Spinalonga laat zich goed combineren met de plek waar je instapt. Elounda is een prettig kustplaatsje om voor of na de overtocht wat rond te lopen en iets te eten. Agios Nikolaos is groter, met een gezellig haventje en een meertje midden in de stad. Zo maak je van het bezoek aan het eiland een halve of hele dag uit.
Praktische tips
Spinalonga is een buitenlocatie zonder veel voorzieningen, dus een beetje voorbereiding helpt:
- Neem zonbescherming mee. De schaduw op het eiland is beperkt en je loopt grotendeels in de volle zon over de rotsen. Een hoed, zonnebrand en een zonnebril zijn geen overbodige luxe.
- Neem voldoende water mee. Je bent al snel een tot twee uur onderweg en het kan flink warm zijn, zeker in de zomermaanden.
- Draag stevige schoenen. De paden zijn deels onverhard en oneffen, dus dichte schoenen lopen prettiger dan slippers.
- Ga vroeg of laat op de dag. Rond het midden van de dag is het er warmer en drukker. In de ochtend of late namiddag is het rustiger en aangenamer.
Spinalonga is geen plek waar je komt voor vertier, maar voor het verhaal. De combinatie van een eeuwenoude vesting en een aangrijpende, recente geschiedenis maakt het eiland tot een van de meer bijzondere plekken in het oosten van Kreta. Plan er de tijd voor in, lees je een beetje in en je houdt er een bezoek aan over dat blijft hangen.